De context
Het geven van uitvoering aan het advies-Van Geel uit 2019 sleept zich voort en moet in 2030 tot een aantal verbeteringen geleid hebben, waarvan een verkleining van de 35Ke-geluidscontour met 30% de meest geciteerde is (hoewel niet de enige). Over sommige aspecten verschillen de mening nog steeds, maar daarvoor verwijzen wij, voor deze keer, naar andere artikelen op deze website.
‘Van Geel’ eindigt in 2030, bij voorkeur succesvol, hoewel dat nog moet blijken.
Ondertussen begint er nagedacht te worden over het vervolg na 2030. Zie hiervoor ook weer artikelen op deze website, zoals bijvoorbeeld https://bvm2.nl/30-minder-geluidsruimte-kan-op-zich-mits-een-heleboel-de-presentatie-van-kopinga/ .
Voor keuzes over de toekomst van Eindhoven Airport is het van belang een deugdelijke kennisbasis te hebben. Veel politieke beweringen worden op losse gronden gedaan. Bovendien is sinds het advies-Van Geel uit 2019 de regio veranderd, bijvoorbeeld door de industriële schaalsprong en de bijbehorende behoefte aan woningen en bedrijventerreinen, en bijvoorbeeld door de stikstofproblematiek. Die speelden in 2019 nog veel minder een rol dan nu.
Daarom heeft de provincie Noord-Brabant aan CE Delft (een bekende non profit-instelling die gespecialiseerd is in dit soort werk) gevraagd een ‘breed’ onderzoek te doen naar de bijdrage van Eindhoven Airport aan de regio. CE Delft heeft daartoe een onderzoeksopzet gemaakt, die in het informatieve middagdeel van het LEO (Luchthaven Eindhoven Overleg) van 30 maart 2026 gepresenteerd is.
Deze presentatie is te vinden op de website van Samen op de Hoogte onder https://samenopdehoogte.nl/documenten/default.aspx#folder=2437164 (en dan 30 maart 2026). Daar zijn overigens ook presentaties van die dag over andere onderwerpen te vinden.
De opzet van het onderzoek
CE Delft heeft gekozen voor een brede welvaartsanalyse. Daarmee heeft CE Delft ervaring, ook bij andere nationale luchthavens.
In een dergelijke analyse worden effecten zo goed mogelijk gekwantificeerd in fysieke eenheden (bijvoorbeeld kilogram) en/of in Euro, voor zover dat kan. Voor milieueffecten als luchtkwaliteit en geluid gebruikt CE Delft het, zelfontwikkelde, Handboek Milieuprijzen ( https://ce.nl/publicaties/handboek-milieuprijzen-2023/ ).
De verdere uitwerking van de algemene beginselen leidt tot onderstaand ‘Overzicht van effecten in scope’.
Dit type onderzoeken zijn bedoeld om op zo objectief mogelijke manier varianten te kunnen vergelijken De studie leidt niet op zichzelf tot beleidsvoorstellen, maar biedt de belanghebbenden informatie waarop zij hun handelen kunnen baseren. Overheden kunnen beleid maken, omwonenden kunnen argumenten vinden in hun belang.
De kunst is om goede varianten te omschrijven. CE Delft gaf daarvan onderstaand overzicht:
CE Delft kiest als ‘referentie’ het jaar 2030 en gaat er daarbij van uit dat het advies-Van Geel uitgevoerd is, resulterend in een 30% kleinere oppervlakte binnen de 35Ke-contour in 2030 dan in 2019 en maximaal 41.500 vliegbewegingen. CE Delft specificeert niet van welk uitgangspunt die 30% reductie genomen is, een nog steeds voortdurend verschil van mening).
De berekeningen aan de vier varianten leiden tot getalsmatige uitkomsten op de thema’s, zoals genoemd in de tabel ‘Overzicht van effecten in scope’.
Bijvoorbeeld: de klimaateffecten worden gekwantificeerd met de huidige Europese ETS-tarieven en de huidige bijmengverplichtingen voor synthetische kerosine. In de verschillende varianten leidt dat tot verschillende gemonetariseerde jaarlijkse kosten, en die worden dan aan de lezers van het onderzoek meegedeeld. .
Milieu- en klimaateffecten worde volgens expliciet gemaakte tabellen uitgerekend. De uitstoot van het broeikasgas CO2 wordt ingeboekt op de Europese ETS-prijs van €130 per 1000 kg, en de emissie van fijnstof (PM2.5) op €121 per kg.
Dat moet dus allemaal worden uitgerekend op basis van het civiele vliegverkeer op Eindhoven Airport.
De reacties op de onderzoeksopzet
Ons Beraad Vlieghinder Moet Minder (BVM2) zag de voorgestelde opzet welwillend aan, en wacht af hoe het verder gaat.
Al tijdens het informatieve middagdeel van het LEO reageerde de vertegenwoordiger van Transavia als door een wesp gestoken op de aanwezigheid van een studievariant zonder civiel vliegveld. Ook vliegvelddirecteur Hellemons en de vertegenwoordiger van VNO/NCW waren ‘not amused’. Dit terwijl het alleen maar om een onderzoeksvariant ging die tot meer zinvol contrast in de uitkomsten leidt.
Maar de provincie, in persoon gedeputeerde Stijn Smeulders (PvdA), is opdrachtgever en betaalt, en het LEO heeft niets over de provincie te vertellen.
Stijn Smeulders kreeg wel de rechtse hap in Provinciale Staten over zich heen, middels vragen van de VVD, Lokaal Brabant (coalitie) en JA21 (oppositie). Hoe dat allemaal kon en waarom de provinciale overheid zomaar zelf vond dat iets uitgezocht moest worden zonder dat de commerciële partijen de kans hadden gekregen om dat te verbieden. Ongehoord!
Smeulders verdedigde zich met te zegen dat het meenemen van een sluitingsscenario tot een betere en meer geloofwaardige studie leidde, en dat de provincie in genen dele het plan had om het civiele vliegen daadwerkelijk te beëindigen.
Dat zou de provincie overigens niet eens kunnen. Noch als minderheidsaandeelhouder, noch via het bestuursrecht. De provincie heeft simpelweg niets te vertellen over het gebruik van militaire vliegvelden, en ook niets over vliegvelden van nationaal belang als Eindhoven Airport. Daar gaat het Rijk over.
Contacten van BVM2 die enigszins op de hoogte zijn van het reilen en zeilen van de provinciale politiek verwachten dat het onderzoek gewoon uitgevoerd wordt.
BVM2 wacht af. Het onderzoek zou in september klaar zijn.
Update dd 14 april 2026
Beantwoording schriftelijke vragen
De schriftelijke vragen zijn op 07 april 2026 beantwoord (voor vragen en beantwoording zie vragen en antwoorden Toekomst EhvA .
Gedeputeerde Smeulders (PvdA) beschreef dat bij het inrichten van een toekomst voor Eindhoven Airport het Rijk waarde hecht aan het draagvlak binnen de regio. De regiogemeenten en de provincie wensen hun eigen visie op de luchthaven na 2030 inhoudelijk te onderbouwen op basis van een onderzoek. Het onderzoek is dus door en ten behoeve van provincie (opdrachtgever) en gemeenten.
Voor dit onderzoek is CE Delft gekozen.
Het onderzoek van CE Delft is beschrijvend bedoeld. Het wordt een brede welvaartsanalyse gericht op economische, maatschappelijke en ecologische effecten. De scenario’s zijn breed gespreid, van groei via krimp tot sluiting, om een goed beeld te krijgen.
Het onderzoek leidt niet tot keuzes of aanbevelingen.
Het toekomst-dossier wordt in de tweede helft van 2026 aan Provinciale Staten en de gemeenten voorgelegd om een standpunt te bepalen. Alle vertegenwoordigde politieke partijen kunnen dan, op basis van onderzoek, hun mening geven. Daarna komt het in het LEO.
Overigens is dat standpunt geen besluit, want de zeggenschap over de toekomst van Eindhoven Airport ligt bij het Rijk en niet bij de provincie De provincie en de gemeenten kunnen formeel vaststellen wat ze ervan vinden, en dat dan het LEO en aan de ministers vertellen.
Motie
Een aantal partijen in Provinciale Staten wilde, ondanks de overbodigheid daarvan, een signaal afgeven. Dat werd neergelegd in een motie dd 10 april 2026 ( bestuurlijk informatiesysteem, tekst en behandeling motie , de tekst van de motie zit in de bijlage).
Er zijn twee feitelijke eisen (het dictum, kort geformuleerd):
- Het doortrekken van Van Geel richting een toekomstbestendige luchthaven moet als uitgangspunt worden genomen
- Onrealistische scenario’s als een toekomstige sluiting mogen geen onderdeel zijn van de standpuntbepaling
De motie is aangenomen met de stemmen van CU-SGP, Partij vd Dieren, SP en Volt tegen en de rest voor.
Commentaar van BVM2:
- De eerste eis is feitelijk leeg. Eerstens moet nog blijken of het advies-Van Geel in 2030 überhaupt gehaald is, tweedens is er sinds 2019 (waarin het advies geschreven is) van alles gebeurd wat de groei van de luchtvaart bemoeilijkt, en waarvan algemeen gevonden wordt dat dat meegenomen moet worden (bijvoorbeeld woningbouw), en derdens is nu net de vraag wat ‘toekomstbestendig’ is – daar gaat juist het onderzoek over.
Van Geel zelf spreekt over de ontwikkeling na 2030 in termen als ‘als’ en ‘misschien’, want zijn advies gaat maar tot 2030. - De tweede eis is, letterlijk genomen, een poging tot censuur op een toekomstig debat.
Er ligt straks gewoon een beschrijvend onderzoeksresultaat dat geen beleidsaanbevelingen doet. Het College van GS (resp. B&W) kan daar zelf beleidsaanbevelingen aan toevoegen. Men kan daar in PS en de gemeenteraden iets van vinden en dat is het dan.
Zelfs als het College de tekst van de motie serieus zou nemen en geen ‘onrealistische’ beleidsaanbevelingen zou toevoegen, dan nog kan welk scenario dan ook in discussie komen.
De tekst van de motie verbiedt dus feitelijk aan leden van Provinciale Staten en gemeenteraden om iets te zeggen (‘een standpunt in te nemen’) wat uitgelegd zou kunnen worden als steun aan onrealistische scenario’s ‘zoals’ sluiting van Eindhoven Airport (blijkbaar worden ook andere, nog onbekende, onrealistische scenario’s alvast bij voorbaat afgedekt).
Het is een zeer vreemde motie. Gelukkig is het College van GS niet verplicht moties uit te voeren
