Vooraf
Eindhoven Airport valt tot 2030 onder het ‘regime’ Van-Geel (al loopt dat proces stroef). Dit jaar nadert en daarom bereiden de diverse partijen zich voor op wat de rol moet zijn van Eindhoven Airport na 2030.
De provincie NBrabant en enkele gemeenten willen die discussie ingaan met een dieper inzicht, en daarom hebben ze CE Delft en het gerenommeerde onderzoeksbureau SEO gevraagd om in coproductie inzichtbiedend materiaal uit te brengen. Dat is aangeboden in oktober 2026.
De coproductie houdt in dat beide instituten zich baseren op dezelfde referentie en op dezelfde zes rekenvarianten. CE Delft doet de mobiliteits-, ruimtelijke -, milieu- en klimaataspecten en SEO de werkgelegenheid, de daaraan verbonden toegevoegde waarde, en de effecten op toerisme en vestigingsklimaat (dat laatste voor zover mogelijk).
Het SEO-rapport ‘Economische effecten Eindhoven Airport’ is te vinden op seo.nl/publicaties/economische-effecten-eindhoven-airport-analyse-van-zes-rekenvarianten/ Eerdere artikelen op deze site over twee aspecten van het CE Delft-rapport zijn te vinden op https://bvm2.nl/minder-vliegtuigen-meer-woningen/ (over de woningbouwmogelijkheden) en op https://bvm2.nl/geeft-ce-delft-te-lage-broeikasgascijfers/ (over de broeikasgascijfers).
Hieronder een beschouwing over het SEO-rapport.


Het SEO-rapport: arbeidsjaren en toegevoegde waarde
Scenario’s gaan per definitie van aannames uit.
Eerstens spant SEO een gedachtenruimte op op basis van twee uiterste punten op de WLO-schaal (Welvaart en Leefomgeving, PBL, 2025) het scenario laag-snel en hoog-traag (zie eerste tabel). Laag-snel is 0,5% economische groei per jaar, 18,2 miljoen inwoners in 2060 en klimaatneutraliteit in NL en de EU in 2050; hoog-traag is idem 2,1% per jaar, 21,9 miljoen inwoners in 2060 en klimaatneutraal in 2075.
Op basis van beide WLO-scenario’s worden tegen het referentiescenario – Van Geel dezelfde zes alternatieve scenario’s uitgezet als in het rapport van CE Delft (zie tweede tabel).
In scenario 1, 2 en 3 loopt de vlootvernieuwing, die geacht wordt 65% te zijn in 2030 (en die dan geacht wordt de geluidsruimte 30% kleiner gemaakt te hebben) door tot 100% in 2035. Dat betekent dat de geluidsruimte meer krimpt dan 30% en het verschil met die 30% wordt resp. aan de bewoners; 50-50 aan bewoners en luchtvaart; en geheel aan de luchtvaart toegekend.
In scenario 4 wordt het civiele vliegen geheel opgedoekt, in scenario 5 loopt de vlootvernieuwing door tot 100% maar wordt het aantal vliegbewegingen met 20% verminderd; in scenario 6 mag het vliegverkeer jaarlijks 5% groeien.
SEO betitelt arbeidsjaren als ‘direct’ als ze binnen het eigenlijke luchthaventerrein gerealiseerd worden en schat de huidige werkgelegenheid in dat gebied in als ca 1400fte (van welke overigens Eindhoven Airport NV maar een klein deel levert). Bij de directe werkgelegenheid hoort indirecte werkgelegenheid bij toeleveranciers en de toeleveranciers van de toeleveranciers etc. Direct en indirect worden opgeteld.
De scenario’s leiden tot verschuivingen in de toerismepatronen waar ook weer arbeidsjaren bij horen.
SEO vermenigvuldigt de arbeidsjaren met de arbeidsproductiviteit van de betreffende sector (CBS-cijfers), en komt zo tot een toegevoegde waarde-getal.
Het overgrote deel van de gewonnen of verloren arbeidsjaren komt van of gaat naar elders op de arbeidsmarkt (bijvoorbeeld de marechaussee). Daarom zijn de netto cijfers (de enige die, over het geheel gerekend zin hebben) zeer veel kleiner dan de bruto cijfers (bij SEO is grofweg steeds netto = 1/9de * bruto).
SEO geeft zijn arbeidsjaren opgeteld over de periode 2031 t/m 2042, dus over 12 jaar. De achterliggende gedachte is dat de impuls een piek geeft in het begin, maar daarna uitgewerkt raakt en na 12 jaar tot nul daalt. Dit alles leidt tot onderstaande tabel.
Om aan fte’s in een bepaald jaar te komen, moet men dus de arbeidsjaren in onderstaande tabel door 12 delen, met dien verstande dat dat in het begin een te lage waarde oplevert en op het eind een te hoge waarde.

Dit is een tabel op schaal van heel Nederland.
SEO schat in dat van de arbeidsjaren en de toegevoegde warde, gekoppeld aan Eindhoven Airport, ca 90% in de provincie NBrabant terecht komt (waarvan een groot, maar onbekend deel in ZO Brabant). Van de toeristische arbeidsjaren en toegevoegde waarde komt, naar schatting, ca 1/3de in NBrabant terecht (waarvan een onbekend deel in ZO Brabant).
Dit alles gezegd zijnde, kan men zich een ruw beeld vormen van hoeveel concrete mannetjes en vrouwtjes er in enig jaar in NBrabant meer of minder rondlopen dankzij meer of minder Eindhoven Airport (gemiddeld over 12 jaar – daarna is het aantal sowieso nul).
Het volledig afschaffen van het civiele vliegen (scenario 4) in het hoog-traag scenario leidt in NBrabant gedurende 12 jaar (gemiddeld) tot 279 minder fte’s. In het laag-snel scenario is dat 240fte’s.
Het gematigde krimpscenario (scenario 5, 20% minder vliegbewegingen), dat volgens BVM2 het meest realistisch is, leidt in NBrabant tot resp. 37 of 36 minder fte’s.
In het wildste scenario (5% jaarlijkse groei in snel-traag is het vliegveld in NBrabant goed voor plus 96fte.
Om dit in perspectief te plaatsen: in NBrabant werkten er in 2014 volgens het CBS ruim anderhalf miljoen personen ( cbs.nl_dashboard-arbeidsmarkt_werkgelegenheid-regionaal ) .
Men kan op dezelfde manier uitrekenen hoeveel waarde er maximaal wordt toegevoegd of afgevoerd. Dat leidt Brabantbreed tot €14 miljoen/jaar in de plus tot €42 miljoen/jaar in de min.
Om dit ook weer in perspectief te plaatsen: de begroting van een kleine gemeente als Reusel-de Mierde over 2027 bedraagt ca 48 miljoen.
Brabantbreed noch voor de werkgelegenheid nog voor de toegevoegde waarde schokkende uitkomsten.

Het SEO-rapport: de waarde van de grond niet meegenomen
SEO heeft gedaan wat gevraagd was en dat kan men hen dus niet kwalijk nemen, maar het zou interessant geweest zijn om er de grondprijs voor woningbouw bij te betrekken.
In scenario 5 (20% minder vliegbewegingen) komt het CBS-gebied BU0770009 ‘Verspreide huizen Eersel’ buiten de 20Ke-zone te liggen, waardoor er nieuwbouw kan plaatsvinden (zie bvm2.nl/minder-vliegtuigen-meer-woningen/ ) . Dat gebied beslaat 1256hectare.
Een gedachtenexperiment: van dat gebied wordt 1% feitelijk verkocht als nieuwbouwkavel, dus 12,56 hectare. Grond onder feitelijk verkochte kavels bracht volgens het CBS in NBrabant in 2025 gemiddeld €829/m2 op ( zelfbouw-info.nl/kavels/kennisbank/wat-kost-een-bouwkavel ), dus die 1% zou goed zijn geweest voor €104 miljoen. Maar uiteraard moet daar de waarde van de grond op basis van de bestaande bestemming nog van af (bijvoorbeeld landbouw).
Fictief zou dat de gederfde toegevoegde waarde van dit krimpscenario in één klap ruim goedmaken.
De regionale politiek zou zich eens moeten afvragen of het vliegveld in zijn huidige omvang niet meer kost dan het oplevert.
Het SEO-rapport: vestigingsplaatseffecten
SEO is erg voorzichtig met uitspraken over vestigingsplaatseffecten in het Brainportgebied door de aanwezigheid van Eindhoven Airport.

In 2024 was 27% van de beroepsbevolking in de Brainportregio niet in Nederland geboren.
Als die minder verdienen dan een bepaald drempelbedrag, heten ze bij SEO arbeidsmigranten en indien meer, dan kenniswerkers.
Arbeidsmigranten komen (2024) vooral uit Polen, Roemenië en Bulgarije.
Kenniswerkers komen (2024) uit Polen, België, India, Duitsland, Turkije en Spanje
Dat het aandeel vrrienden-, familie- en relatiebezoek (VFR) in de passagierstromen gestegen is tot 37% (CE Delft op gezag van Eindhoven Airport, 2026), heeft logica.
(Overigens is het aantal zakelijke reizigers maar 13% en het aantal vakantievliegers nog steeds 50%).
In hoeverre de aanwezigheid van een vliegveld de oorzaak is van de aanwezigheid van een internationale arbeidsmarkt, en in hoeverre het daar een gevolg van is, ligt al moeilijker. Zijn de Polen hier omdat Wizzair vliegt, of vliegt Wizzair omdat de Polen er zijn?
De econoom Manshanden heeft op een Knegselbijeenkomst in 2019 al eens over een dergelijk thema gesproken, zie bvm2.nl/manshanden-het-nederlandse-luchtvaartbeleid-zou-zin-hebben-in-congo/ .
Het succes van een regio als Brainport hangt van vele factoren af, van welke de luchtvaart (nu weer terug bij SEO) geen dominante is. Er bestaat geen literatuur of experimentele kennis die eenvoudig toepasbaar is op een gebied als de Brainportregio. Er ontstaan al gauw dubbeltellingen met factoren die al in het voorgaande verhaal meegenomen zijn.
SEO probeert hier met kunst en vliegwerk iets te kwantificeren wat eigenlijk niet te kwantificeren is.





