Onderstaand bericht verscheen op 15 juni 2026 op Schipholwatch.
EASA waarschuwt: luchtvaart stuwt klimaatcrisis verder op terwijl sector achteroverleunt
Europa warmt twee keer zo snel op als het mondiale gemiddelde, zo stelt het nieuwste Europees Luchtvaart Milieurapport 2025 van de Europese lucht- en ruimtevaartorganisatie EASA. Terwijl de rest van de wereld kreunt onder recordtemperaturen, extreme droogte en verwoestende stormen, dendert Europa nog harder richting een klimaat dat niet meer te stabiliseren valt.
En midden in dit versnellende onheil staat een sector die al decennia belooft te verduurzamen, maar vooral excelleert in vertragingstactieken, optimistische scenario’s en technologische luchtkastelen.
Het rapport laat er geen twijfel over bestaan: de luchtvaart is geen slachtoffer van de klimaatcrisis, maar een van de aanjagers. In 2023 stootten vertrekkende vluchten vanuit EU‑ en EVA‑landen 133 megaton CO₂ uit, “10% minder dan in 2019”, maar nog altijd astronomisch hoog.
Pandemische naschok
Die daling is overigens geen structurele verbetering, maar een tijdelijk gevolg van pandemische naschokken. De sector zelf groeit alweer richting oude niveaus, met een prognose van 11,8 miljoen vluchten in 2050 in het basisscenario. De klimaatcrisis versnelt en de luchtvaart groeit vrolijk mee.
Opvallend is dat de echte schade niet eens in die CO₂‑cijfers zit. Het rapport benadrukt dat “de globale klimaatimpact van de luchtvaart een combinatie is van CO₂‑ en niet‑CO₂‑emissies”, waarbij vooral NOx, waterdamp en condenssporen een gigantisch opwarmend effect hebben.
Historisch gezien waren deze niet‑CO₂‑effecten “verantwoordelijk voor meer dan de helft van het netto opwarmend effect van de luchtvaart”. Dat is een zin die de sector het liefst onder het tapijt schuift. Want wie alleen over CO₂ praat, kan blijven doen alsof duurzame brandstoffen en efficiëntere motoren de redding gaan zijn. Wie de volledige klimaatimpact meeneemt, ziet een sector die structureel onverenigbaar is met een leefbare planeet.
Innovatie stagneert
Het rapport bevestigt dat de technologische vooruitgang stagneert. Nieuwe vliegtuigtypes leveren “marginale verbeteringen op milieugebied”, terwijl de gemiddelde vlootleeftijd oploopt naar 11,8 jaar. De beloofde revolutie van waterstof en elektrisch vliegen blijft steken in powerpoint‑presentaties en demonstratiemodellen. Zelfs de ICAO‑normen voor lawaai en NOx zijn zo verouderd dat EASA nu openlijk suggereert dat ze flink moeten worden aangescherpt.
Ook op het gebied van geluid en luchtkwaliteit blijkt de realiteit hardnekkig. In 2023 werden 3,4 miljoen Europeanen blootgesteld aan Lden 55 dB of meer, terwijl 1,6 miljoen mensen dagelijks meer dan 50 pieken boven 70 dB te verduren kregen. Het rapport waarschuwt dat de geluidsblootstelling bij een derde van de grote luchthavens sinds 2019 zelfs is toegenomen. De sector belooft al jaren stillere vliegtuigen, maar de cijfers tonen dat de hinder vooral groeit. Wie rond Schiphol woont, weet dat al lang.
De luchtkwaliteit rond luchthavens blijft ook een blinde vlek. EASA schrijft dat blootstelling aan NO₂ en ultrafijnstof “aanzienlijk kan zijn in woonwijken rondom luchthavens”. Dat is een understatement voor een probleem dat in Nederland al jaren wordt gebagatelliseerd door overheid en sector.
Weer uitzonderingen
Terwijl de REACH‑regelgeving PFAS en andere toxische stoffen probeert terug te dringen, waarschuwt het rapport dat de luchtvaartsector “een gebrek aan onmiddellijk toepasbare alternatieven” heeft. Met andere woorden: de sector gebruikt stoffen die elders verboden zijn, maar vraagt en krijgt weer uitzonderingen.
De grote politieke gok van Europa heet SAF: duurzame brandstoffen die in theorie de CO₂‑uitstoot kunnen verlagen. Maar de realiteit is dat SAF in 2024 slechts “0,53% van het wereldwijde brandstofgebruik” vormde en “3 tot 10 keer duurder” is dan kerosine.
De productiecapaciteit moet “aanzienlijk worden uitgebreid”, maar niemand kan uitleggen waar de duurzame grondstoffen vandaan moeten komen zonder nieuwe milieuschade te veroorzaken. Het rapport waarschuwt zelfs voor “potentieel frauduleus gedrag” in de SAF‑keten. Dit is een regelrecht alarmsignaal: zodra er miljarden te verdienen zijn aan ‘groene’ brandstoffen, duiken de cowboys op.
Ondertussen blijft de sector leunen op marktmechanismen zoals ETS en Corsia, systemen die vooral bedoeld zijn om politieke druk te verlagen. Het rapport meldt dat ETS tussen 2013 en 2023 206 megaton aan gecompenseerde emissies opleverde, maar dat is geen echte reductie: het is een boekhoudkundige truc waarbij de luchtvaart zijn vervuiling afkoopt door elders emissies te laten dalen. De atmosfeer merkt het verschil niet.
Niet op koers
Het meest verontrustende aan het rapport is misschien wel de toon. EASA, EEA en Eurocontrol schrijven in beheerste, technocratische taal, maar tussen de regels door klinkt een duidelijke boodschap: de luchtvaartsector is niet op koers, niet in control en niet in staat om zichzelf te hervormen. De klimaatcrisis versnelt, maar de luchtvaart blijft vasthouden aan groei, uitzonderingsposities en technologische beloften die te laat komen of nooit zullen werken.
